1
1. پژوهشگر علوم قرآنی، کارشناس ارشد پژوهشی هرباریوم مرکزی دانشکده زیستشناسی دانشگاه تهران
2
دانشآموخته دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3
کارشناسی ارشد علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، تهران، ایران.
چکیده
ازآنجاییکه قرآن وحی ناب الهی است لازم است دانش فهم آن برای تولید علوم و معارف بهصورت محققانه، مدون و مستدل ارائه شود. مقاله پیش رو در راستای چنین هدفی به روششناسی پژوهش مبتنی بر قرآن میپردازد. ابتدا ضرورتها و ملزومات لازم برای رجوع و فهم قرآن را بهصورت پیشفرضهای مقاله مطرح میکند؛ سپس به مبانی روششناختی پژوهشهای قرآنی در سطوح مختلف اعم از مبانی ناظر به مواجهه با متن قرآن و برداشت از آن، ساختار قرآن، کلمات و گزارههای قرآن، رابطه آیات و سورههای قرآن و رابطه روایات معصوم علیهم السلام با قرآن میپردازد. این مبانی، محقق را به اتخاذ قواعد و ضوابطی در روشهای فهم دلالت میدهد. به همین دلیل این مقاله، مبتنی بر مبانیِ مطرحشده ضوابط حاکم بر روشهای پژوهش را تبیین و توصیف مینماید. درنهایت فرآیند پژوهشهای مبتنی بر قرآن در حوزه علوم مختلف را موردنظر قرار داده و آن را بهصورت فرآیندی تشریح میکند.